راهنمای خرید و نصب پمپ آب خانگی

امروزه که با مشکل کم‌آبی و کمبود فشار آب مواجه هستیم، پمپ آب خانگی یکی از مهم‌ترین و ضروری‌ترین تجهیزات ساختمانی به حساب می‌آید. این احساس نیاز به پمپ آب خانگی در واحدهای آپارتمانی به دلیل تعداد طبقات زیاد بسیار بیشتر شده است؛ به همین دلیل در این مقاله به راهنمای جامع نصب پمپ‌های آب خانگی می‌پردازیم.

کار پمپ آب خانگی انتقال آب پرفشار و یکنواخت از مخزن به محل مصرف (آشپزخانه، حمام، سرویس بهداشتی و غیره) است. انتخاب مخزن ذخیره مناسب به همان اندازه پمپ اهمیت دارد؛ مخزن مارکت با ارائه انواع مخازن پلی‌اتیلن و تحت فشار، گزینه‌های متنوعی برای تکمیل سیستم آبرسانی ساختمان فراهم می‌کند.

انواع پمپ آب خانگی

1. پمپ آب اتوماتیک
2. پمپ آب به همراه ست کنترل
3. بوستر پمپ

پمپ آب خانگی اتوماتک

در پمپ آب خانگی برای اینکه تعداد دفعات خاموش و روشن شدن پمپ و در تیجه میزان سر و صدای آن کاهش پیدا کند باید پمپ را اتوماتیک کرد که این کار از طریق نصب مخزن تحت فشار و درجه و کلید اتوماتیک امکان پذیر است.

پمپ آب به همراه ست کنترل

ست کنترل از کار کردن پمپ بدون آب جلوگیری می کند و باعث افزایش طول عمر پمپ و عدن آسیب دیدگی آن می شود. یکی از معایب ست کنترل این است که با هربار بالا رفتن آب روشن می شود و با این ویژگی میزان مصرف برق را افزایش می دهد؛ بنابراین استفاده از ست کنترل برای واحد های آپارتمانی با تعداد طبقه ی بالا مقرون به صرفه نیست.

بوستر پمپ

به طور کلی در مجتمع های سکونی از بوستر پمپ استفاده می شود. برای افزایش طول عمر بوستر پمپ باید به یک سری نکات مهم توجه کرد که عبارت اند از:

1. قرار دادن یک شیر دروازه ای در مسیر رانش پمپ
2. قرار دادن سوپاپ در مسیر رانش پمپ( محافظت از پمپ در برابر فشار های زیاد وارد شده)
3. پایین بود حاقل 5/1 متر از سطح مایع مکش
4. نزدیک بودن پمپ به سطح منبع مکش
5. برای کم کردن صدا و لرزش پمپ باید پمپ و موتور بر روی یک بستر محکم قرار داده شوند.

پمپ آب خانگی بر اساس قدرت

مواردی که ذکر شد دسته بندی انواع پمپ آب خانگی بر اساس کابرد آن ها می باشد؛ همچنین می توان پمپ های خانگی را بر اساس قدرت به دسته های زیر تقسیم بندی کرد:

1. نیم اسب بخار
2. یک اسب بخار
3. یک و نیم اسب بخار
4. دو اسب بخار

پمپ آب خانگی نیم اسب بخار:

از پمپ آب خانگی با قدرت نیم اسب بخار می توان برای ساختمان های یک طبقه با حداکثر متراژ 150 متر استفاده کرد.

پمپ آب خانگی یک اسب بخار

این نوع پمپ با این میزان قدرت به چند دسته تقسیم می شود گه عبارت اند از بشقابی، جتی و دو پروانه ای که به بررسی هر کدام جداگانه می پردازیم:

1. پمپ آب خانگی بشقابی یک اسب بخار:

از پمپ آب خانگی بشقابی با قدرت یک اسب بخار می توان برای ساختمان هایی با سه طبقه و حداکثر 6 واحد (هر طبقه دو واحد) با متراژ 75 متر استفاده کرد.

2. پمپ آب خانگی جتی یک اسب بخار:

از پمپ آب خانگی جتی با قدرت یک اسب بخار می توان برای ساختمان هایی با چهار طبقه و حداکثر 8 واحد ( هر طبقه دو واحد) با متراژ 68 متر استفاده کرد.

3. پمپ آب خانگی یک اسب بخار با دو پروانه:

از پمپ آب خانگی دو پروانه ای با قدرت یک اسب بخار می توان برای ساختمان هایی با چهار طبقه و حداکثر 8 واحد ( هر طبقه دو واحد) با متراژ 75 متر استفاده کرد.

پمپ آب خانگی یک و نیم اسب بخار با دو پروانه:

از پمپ آب خانگی دو پروانه ای با قدرت یک و نیم اسب بخار می توان برای ساختمان هایی با پنج طبقه و حداکثر 10 واحد ( هر طبقه دو واحد) با متراژ 100 متر استفاده کرد.

پمپ آب خانگی دو اسب بخار

از پمپ آب خانگی با قدرت دو اسب بخار می توان برای ساختمان هایی با پنج طبقه و حداکثر 14 واحد با متراژ 100 متر استفاده کرد.

مقایسه پمپ آب خانگی بر اساس فاز

پمپ آب خانگی از لحاظ فاز به دو دسته تقسیم می شوند که عبارت اند از:

1. پمپ آب خانگی تک فاز
2. پمپ آب خانگی سه فاز

پمپ آب خانگی سه فاز در مقایسه با تک فاز از طول عمر بالاتری برخوردار است و هم چنین مصرف برق کمتری را دارد؛ بنابراین برای ساختمان هایی با سیستم برقی سه فاز مورد استفاده قرار میگیرند.

راهنما انتخاب پمپ آب خانگی

برای انتخاب پمپ آب خانگی اکثر مردم قیمت و کیفیت را درنظر می گیرند ولی به واسطه ی بالا رفتن قیمت ها همه به دنبال محصولی با قیمیت پایین هستند ولی توصیه تیم تهران مخزن به شما انتخاب یک محصول با کیفیت و بدون در نظر گرفتن قیمت است؛ زیرا پمپ آب یک حصولی است که 7 الی 8 سال برای شما کار مفید انجام می دهد و اگر کیفیت را نادیده بگیرید باعث آسیب رساندن به دستگاه های دیگر می شود.

به طور کلی برای انتخاب یک پمپ آب خانگی مناسب باید به موارد زیر توجه کنیم:

1. متراژ واحد مسکونی
2. تعداد طبقات واحد آپارتمان
3. میزان آب مصرفی بر اساس تعداد خانوار
4. تعداد شیر های آب موجود در واحد مسکونی
5. سایز لوله های آب ساختمان
6. محل قرار گیری پمپ آب در سیستم لوله کشی و آبرسانی

پارامتر های مورد نیاز در انتخاب پمپ آب خانگی

برای انتخاب یک پمپ مناسب باید دو پارامتر را در نظر داشته باشیم: هد و دبی(آبدهی).

برای محاسبه دبی(آبدهی) می توان از دو روش استفاده کرد:

1. استفاده از جدول محاسبه میزان دبی(آبدهی) مورد نیاز پمپ
2. محاسبه دبی پمپ آب خانگی با روش SFU

باید ها و نباید های پمپ آب خانگی

باید ها:تعمیر پمپ آب خانگی

1. قبل از استفاده پمپ را کاملا بررسی کنید تا از عدم آسیب دیدگی آن اطمینان پیدا کنید و اگر نیاز به تعمیر داشت آن را تعمیر کنید.(می توانید از مقاله ی تعمیر پمپ آب خانگی کمک بگیرید)
2. اطلاعات خود را در مورد نصب، راه اندازی و نگهداری پمپ بالا برید.
3. میزان ولتاژ ورودی به پمپ را چک کنید.
4. اندازه مخزن را با اندازه پمپ مطابقت دهید.
5. متصل کردن پمپ آب به یک منبع تغذیه.
6. قبل از نصب پمپ به نوع آن دقت کنید(به طور مثال پمپ های زمینی باید در محیطی کاملا خشک نصب شوند).
7. برای افزایش طول عمر پمپ قبل از نصب و راه اندازی آن به اندازه ی لوله ی مکش و لوله ی ورودی دقت کنید تا بزرگتر و یا هم اندازه باشند.و
8. یکی دیگر از موارد مهم جهت افزایش طول عمر پمپ؛ قرار دادن یک شیر صافی(مانع از ورود املاح به داخل کاسه پمپ می شود) در مسیر ورودی پمپ است.
9. هر چند وقت یکبار صافی پمپ را عوض کنیم.

نباید ها:تعمیر پمپ آب خانگی

1. از کابل برق با ولتاژ پایین برای نصب پمپ استفاده نکنید.
2. آب اطراف پمپ به هیچ وجه نباید یخ بزند.
3. از گذاشتن اجسام سنگین روی پمپ بپرهیزید.
4. هنگامی که پمپ را به منبع تغذیه وصل می کنید آن را تکان ندهید.
5. از پمپ های معمولی به هیچ وجه برای پمپاژ کردن روغم و امثال آن استفاده نکنید مگر اینکه پمپ متناسب با آن مواد انتخاب شده باشد.
6. پمپ نباید در محیط خشک و بدون آب کار کند.
7. به هیچ وجه سایز لوله ورودی از منبع به پمپ را تغییر ندهید.

 

چگونه یک پمپ آب مناسب انتخاب کنیم؟

حتما این سوال برای شما پیش آمده است که با توجه به انواع و اقسام پمپ های آب موجود در بازار، چه نوع پمپی برای ساختمان شما مناسب تر و کارآمدتر می باشد. برای اینکه بتوانید پمپ ایده آل برای خانه خود را پیدا کنید، می توانید نکات زیر را در نظر بگیرید:

1. میزان آبدهی یا دبی: دبی پمپ هم بستگی مستقیم به تعداد شیرهای آب دارد. اگر به ازای هر واحد یک شیر باز در واحد زمان در نظر بگیریم و دبی هر شیر آب را ۱۰ لیتر در دقیقه در نظر بگیریم برای یک مجتمع ۴ واحدی و شیر آب پیلوت مینیمم دبی می شود ۵۰ لیتر در دقیقه.
2. هد پمپ و ارتفاع ساختمان: در حالت ایده آل پشت بالاترین شیر آب ساختمان باید حدود یک بار یا ۱۴٫۵ پی اس آی فشار باشد.

از طرفی برای صعود آب در لوله های ساختمان به ازای هر ۱۰ متر بدون در نظر گرفتن اصطکاک لوله ها به ۱۴٫۵ پی اس آی یا ۱ بار فشار نیازمندیم.

به این ترتیب حداقل هد مورد نیاز برای یک واحد ویلایی یک طبقه در حالت مطلوب بین ۱۵ تا ۲۰ متر است. ارتفاع یک مجتمع ۴ واحدی با پیلوت را ۱۵ متر در نظر میگیریم برای این ساختمان  ۲۵ تا ۳۲ متر هد لازم است.

3. بررسی نمودار پمپ: برای اطمینان از انتخاب پمپ مناسب می توانیم نمودار آن را بررسی کنیم. در نمودار پمپ رابطه معکوسی بین دبی و ارتفاع یا هد وجود دارد.

هر چه پمپ آب را به ارتفاع بالاتری بفرستد میزان دبی آن کمتر می شود تا در نهایت در نقطه ماکسیمم یا هد پمپ آبدهی تقریبا صفر می شود. در مورد این مجتمع ۴ واحدی پمپی مناسب است که ۵۰% دبی کل را بتواند به بالاترین نقطه ساختمان پمپاژ کند ضمنا اختلاف ارتفاع این نقطه با هد ماکسیمم پمپ ۱۰ الی ۱۵ متر باشد

4. سر و صدا: در اغلب موارد، پمپ ها پر سر و صدا هستند و ممکن است باعث ناراحتی شوند. از این رو توصیه می شود که مشخصات درج شده بر روی پمپ را بررسی کنید.

برای کاهش میزان سر و صدا، پمپ ها می توان پوشش ویژه ای طراحی کرد ولی مراقب باشد تا تهیه هوای اطراف پمپ و الکتروموتور آن مختل نشود. اصولا پمپهای بشقابی سروصدای کمتری نسبت به پمپ های جتی دارند

5. مصرف انرژی: هنگام انتخاب یک پمپ توجه به میزان انرژی مصرفی پمپ ضروری است. در بعضی موارد انتخاب پمپ های بیش از حد پر قدرت می تواند هزینه های الکتریکی و برق مصرفی را به شدت بالا برده و هزینه های سنگینی تحمیل کند.

بنابراین اهمیت دارد پمپی انتخاب کنید که نیازهای شما را به خوبی پاسخ گو باشد و هم چنین مصرف برق منطقی و قابل قبولی برای ساکنین به همراه آورد

6. قابلیت اطمینان و کیفیت: پمپ های مختلف با درجات متفاوت کیفیت در بازار وجود دارد، از جمله آن می توان نمونه های بسیار ارزان تا بسیار گران را نام برد. بهتر است با صرف نظر از قیمت پمپی انتخاب کنید که در درجه اول از اجزای کیفی مناسبی ساخته شده باشد و صد در صد پاسخ گوی نیازهای مورد نظر شما باشد.

نصب پمپ آب خانگی

برای نصب پمپ آب خانگی بهتر است آن را پایین تر و یا هم سطح با ورودی آب قرار دهیم تا فشار مکش آب مثبت شود. درمورد لوله کشی آب هم باید تا حد امکان مسیر لوله کشی صاف باشد و دارای پیچ و خم کمتری باشد.

قطر لوله ی مکش باید از قطر لوله ی رانش حداقل یک نمره بیشتر و یا در مواقع خاص هم اندازه باشد.

برای کاهش افت فشار در مسیر مکش، طول لوله مکش باید تا حد امکان کوتاه باشد و از استفاده از زانویی‌های تند و اتصالات غیرضروری در این مسیر خودداری شود. همچنین در محل اتصال پمپ به لوله‌کشی اصلی، استفاده از شیلنگ لاستیکی ضدارتعاش توصیه می‌شود تا از انتقال لرزش پمپ به ساختمان جلوگیری شود.

در صورتی که پمپ در فضای بسته نصب می‌شود، تهویه مناسب محل نصب الزامی است تا از گرمای بیش از حد موتور پمپ جلوگیری به عمل آید. بستر نصب پمپ باید کاملاً تراز و مستحکم باشد و برای کاهش انتقال لرزش به سازه ساختمان از پایه‌های ضدلرزش یا فوم‌های مخصوص استفاده شود.

پس از نصب، قبل از راه‌اندازی اولیه باید پمپ را کاملاً هواگیری کرده و پرایم کنید. برای این منظور در اغلب پمپ‌های خانگی یک پیچ هواگیری در بالای بدنه پمپ تعبیه شده است که با شل کردن آن و پر کردن پمپ از آب می‌توان هوای داخل سیستم را خارج کرد. راه‌اندازی پمپ بدون آب حتی برای چند ثانیه می‌تواند به کاسه نمد و پروانه پمپ آسیب جدی وارد کند.

نگهداری و سرویس دوره‌ای پمپ آب خانگی

یکی از مهم‌ترین عواملی که طول عمر پمپ آب را تحت تأثیر قرار می‌دهد، نگهداری منظم و سرویس دوره‌ای آن است. برای این منظور موارد زیر را جدی بگیرید:

بازدید ماهانه از اتصالات و شیلنگ‌ها و اطمینان از عدم نشتی

تمیز کردن صافی ورودی پمپ هر سه ماه یک‌بار یا بر اساس کیفیت آب منطقه

بررسی فشار مخزن تحت فشار هر شش ماه یک‌بار

روغن‌کاری یاتاقان‌های پمپ در صورت نیاز و بر اساس دستورالعمل سازنده

قطع برق پمپ در مواقع طولانی عدم استفاده مانند سفرهای طولانی

جمع‌بندی

انتخاب و نصب صحیح پمپ آب خانگی مستقیماً بر کیفیت زندگی ساکنین و هزینه‌های جاری ساختمان تأثیر می‌گذارد. با در نظر گرفتن پارامترهای اصلی یعنی تعداد طبقات، متراژ واحدها، دبی و هد مورد نیاز و انتخاب جنس و نوع مناسب پمپ، می‌توانید سیستم آبرسانی مطمئن و کم‌هزینه‌ای برای ساختمان خود طراحی کنید. توجه به نگهداری دوره‌ای و رعایت بایدها و نبایدهای نصب نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش طول عمر این تجهیز حیاتی دارد.

سوالات متداول

۱. بهترین مکان برای نصب پمپ آب خانگی کجاست؟

پمپ باید در پایین‌ترین نقطه ممکن نسبت به منبع آب و در محیطی خشک، دارای تهویه مناسب و دور از یخ‌زدگی نصب شود. نزدیکی به منبع مکش فشار ورودی را بهبود می‌دهد و عملکرد پمپ را بهینه می‌کند.

۲. چرا پمپ آب خانگی صدای زیادی تولید می‌کند؟

صدای زیاد می‌تواند ناشی از هوا در سیستم، سایش یاتاقان‌ها، نصب روی بستر غیرمستحکم یا عدم استفاده از اتصالات ضدلرزش باشد. پمپ‌های بشقابی به طور کلی نسبت به پمپ‌های جتی صدای کمتری دارند.

۳. چه زمانی باید صافی پمپ آب را تعویض کرد؟

بسته به کیفیت آب منطقه، معمولاً هر سه ماه یک‌بار باید صافی بازدید و در صورت گرفتگی تمیز یا تعویض شود. علائمی مانند افت فشار ناگهانی یا کاهش دبی می‌توانند نشانه گرفتگی صافی باشند.

۴. تفاوت پمپ تک فاز و سه فاز در کاربرد خانگی چیست؟

پمپ تک فاز برای ساختمان‌های مسکونی معمولی با برق تک فاز مناسب است. پمپ سه فاز مصرف برق کمتر و طول عمر بیشتری دارد اما نیازمند سیستم برق سه فاز است و معمولاً در مجتمع‌های بزرگ و ساختمان‌های تجاری کاربرد دارد.

۵. آیا می‌توان پمپ آب خانگی را بدون متخصص نصب کرد؟

نصب اولیه پمپ‌های ساده با رعایت دستورالعمل سازنده امکان‌پذیر است، اما برای اطمینان از صحت لوله‌کشی، تنظیم کلید اتوماتیک و پرایم اولیه پمپ، مشاوره یا نظارت یک تکنسین مجرب توصیه می‌شود تا از آسیب‌های احتمالی و کاهش طول عمر پمپ جلوگیری شود.